Ubuntu Static Ip Manager

**ozkandonmez** · Dün, 06:43

Ubuntu server da uğraşmadan static ip ye çevirme yada DHCP ye geri dönderme toplu menülü komut dosyası.

İçeriği aşağıdaki gibidir.

Ubuntu Static IP Manager

Amaç: Ubuntu Server üzerinde ağ kartını etkileşimli menü ile yönetmek; statik IP vermek, DHCP’ye geri döndürmek, yedek almak, rollback yapmak, log tutmak ve bunu tek dosyalık güvenli bir yönetim aracı haline getirmek.

1) Betiğin genel yaptığı iş

Bu betik Ubuntu Server’da ağ ayarlarını Netplan üzerinden yönetir.

Şunları yapabilir:

mevcut ağ durumunu gösterir
statik IP tanımlar
DHCP’ye geri döndürür
aktif ayarları otomatik okuyup formu önceden doldurur
varsayılan route’taki interface’i otomatik seçebilir
IP çakışma testi yapar
mevcut netplan yapılandırmasını yedekler
istenirse eski yedeğe rollback yapar
istenirse cloud-init ağ yönetimini devre dışı bırakır
yapılan işlemleri log dosyasına yazar
kendisini sisteme kurup komut haline gelebilir

2) Menüde neler var

Betiği çalıştırınca şu menü gelir:

Mevcut ağ durumunu göster
Statik IP yapılandır
DHCP’ye geri dön
Şimdi yedek al
Yedekleri listele
Rollback / eski ayara dön
Yönetilen netplan dosyasını göster
Log dosyasını göster
Self-install yap
Dili değiştir
Çıkış

3) Statik IP yapılandırırken ne yapıyor

“Statik IP yapılandır” seçildiğinde betik şu akışı izler: a) Interface seçer

önce isterse varsayılan route interface’i otomatik kullanır
kullanıcı istemezse listeden interface seçtirir
örnek: ens34

b) Mevcut ayarları algılar

Seçilen interface için otomatik olarak okumaya çalışır:

mevcut IP
prefix/CIDR
mevcut gateway
mevcut DNS
mevcut search domain

Bunları ekrana gösterir ve giriş alanlarında varsayılan değer olarak sunar.
Yani her şeyi sıfırdan yazmak gerekmez. c) Kullanıcıdan şunları ister

statik IP adresi
prefix (ör. 24)
gateway
DNS listesi
search domain (opsiyonel)

d) Doğrulama yapar

IPv4 formatını kontrol eder
prefix’in 1–32 arasında olup olmadığını kontrol eder
DNS girişlerini doğrular

e) IP çakışma testi yapar

Girilmiş IP için:

önce ping testi yapar
sistemde varsa ayrıca arping testi yapar

Amaç:

seçilen IP zaten ağda kullanılıyor olabilir mi, onu anlamak

Bir cevap alırsa kullanıcıyı uyarır ve işlem iptal ettirilebilir. f) Yedek alır

Yeni ayarı yazmadan önce mevcut netplan dosyalarını yedekler. g) Gerekirse cloud-init’i devre dışı bırakır

Bazı Ubuntu kurulumlarında cloud-init ağ ayarlarını tekrar yazabildiği için,
isterse şu dosyayı oluşturur:

/etc/cloud/cloud.cfg.d/99-disable-network-config.cfg

İçeriği ağ yönetimini cloud-init’ten çıkarır. h) Yeni netplan dosyasını yazar

Şu dosyayı oluşturur/yönetir:

/etc/netplan/99-static-ip-manager.yaml

Bu dosyada:

dhcp4: false
dhcp6: false
addresses
routes
nameservers
alanları tanımlanır.

ı) Uygulama biçimini seçtirir

Son aşamada kullanıcıya 3 seçenek verir:

netplan try
Güvenli yöntemdir. Özellikle uzak bağlantıda daha iyidir.
netplan apply
Ayarı doğrudan uygular.
Sadece yaz ve doğrula
Dosyayı yazar, netplan generate ile kontrol eder ama hemen uygulamaz.

4) DHCP’ye geri dön seçeneği ne yapıyor

Bu bölüm seçilen interface’i yeniden DHCP’ye geçirir.

Yaptıkları:

interface seçer
mevcut ayarı gösterir
mevcut netplan yapılandırmasını yedekler
gerekirse cloud-init müdahalesini kapatır
aynı yönetilen dosyayı DHCP modunda yazar

Oluşan netplan mantığı şu olur:

dhcp4: true
dhcp6: false

Sonra yine:

netplan try
netplan apply
sadece yaz/doğrula

seçeneklerinden biri uygulanır.

5) Yedekleme sistemi nasıl çalışıyor

Betik mevcut netplan dosyalarını silmeden önce otomatik yedek alır. Yedek yeri:

/var/backups/static-ip-manager/backups

Her işlemde tarih-saat bazlı klasör açar.

İçine şunları koyar:

/etc/netplan/*.yaml dosyalarının kopyası
varsa cloud-init disable dosyasının kopyası

Bu sayede eski hale dönmek mümkün olur.

6) Rollback ne yapıyor

“Rollback / eski ayara dön” seçeneği:

mevcut yedekleri listeler
kullanıcı bir yedek seçer
seçilen yedekteki netplan dosyalarını tekrar /etc/netplan/ altına kopyalar
cloud-init disable dosyası o yedekte varsa geri yükler
netplan generate ile doğrular
isterse netplan apply ile uygular

Yani hatalı IP girişi veya ağ bozulması durumunda önceki çalışan yapı kolayca geri getirilebilir.

7) Mevcut ağ durumunu göster menüsü ne gösteriyor

Bu ekranda betik şunları gösterir:

hostname
varsayılan interface
log dosyası yolu
IPv4 adresleri
routing tablosu
mümkünse DNS/resolver bilgileri

Bu bölüm tamamen kontrol/teşhis amaçlıdır.

8) Log sistemi ne yapıyor

Betiğin önemli özelliklerinden biri tüm işlemleri log dosyasına yazmasıdır. Log dosyası:

/var/log/ubuntu_static_ip_manager.log

Buraya şu tür kayıtlar düşer:

betik başlatıldı
hangi interface seçildi
hangi IP hazırlanıyor
backup alındı
netplan apply başladı/bitti
rollback yapıldı
kullanıcı iptal etti
beklenmeyen hata oluştu

Bu sayede neyin ne zaman yapıldığı izlenebilir.

9) Dil desteği

Betik iki dillidir:

Türkçe
English

Dil seçimi iki şekilde olur: a) Açılışta menüden

Kullanıcı dili seçebilir. b) Komut satırından

Örnek:

sudo bash ubuntu_static_ip_manager_v1.2.1.sh --lang en

veya

sudo bash ubuntu_static_ip_manager_v1.2.1.sh --lang tr

10) Otomatik interface seçimi

Betik varsayılan gateway’in bağlı olduğu interface’i otomatik algılar:

örnek:

ens34

İsterse kullanıcı hiç seçim yapmadan bunu kullanabilir.

Komut satırından da zorlanabilir:

sudo bash ubuntu_static_ip_manager_v1.2.1.sh --auto-iface

Bu, özellikle tek NIC’li sunucularda çok kullanışlıdır.
11) Self-install ne yapıyor

Betik kendisini sisteme kurabilir.

Kurulumla:

script şu yola kopyalanır:
/usr/local/sbin/ubuntu_static_ip_manager
kısa komut linki oluşturulur:
/usr/local/bin/ubuntu-static-ip-manager

Yani daha sonra betik bulunduğu klasörden bağımsız çalıştırılabilir.

Kurulum komutu:

sudo bash ubuntu_static_ip_manager_v1.2.1.sh --install

sonra çalıştırma

sudo ubuntu-static-ip-manager

12) Betiğin dokunduğu dosya ve klasörler

Okuduğu yerler

/etc/netplan/
/etc/resolv.conf
/etc/cloud/cloud.cfg.d/
sistem route ve IP bilgileri (ip, resolvectl vb.)

Yazdığı yerler

/etc/netplan/99-static-ip-manager.yaml
/etc/cloud/cloud.cfg.d/99-disable-network-config.cfg (isteğe bağlı)
/var/backups/static-ip-manager/backups/...
/var/log/ubuntu_static_ip_manager.log
/usr/local/sbin/ubuntu_static_ip_manager (self-install ile)
/usr/local/bin/ubuntu-static-ip-manager (self-install ile)

13) Güvenlik ve sağlamlık tarafı

Betikte şu güvenlik mantıkları var:

root değilse çalışmaz
gerekli komutları kontrol eder
işlem öncesi yedek alır
IP formatlarını doğrular
olası IP çakışmasını test eder
rollback yapabilir
netplan try seçeneği ile güvenli uygulama sunar
beklenmeyen hatalarda satır numarası ile log bırakır

14) En uygun kullanım senaryosu

Bu betik özellikle şu durumlar için uygundur:

yeni kurulan Ubuntu Server’a statik IP vermek
DHCP’den statiğe geçmek
statikten DHCP’ye dönmek
VMware / Proxmox / Hyper-V / bare metal Ubuntu Server kurulumları
uzaktan yönetilen küçük/orta ölçekli sunucular
elle YAML yazmadan menü ile netplan yönetmek

15) Kısa kullanım özeti

Çalıştır:

chmod +x ubuntu_static_ip_manager_v1.2.1.sh
sudo ./ubuntu_static_ip_manager.sh

Ekli Dosyalar

ubuntu_static_ip_manager.zip (8.0 KB, 0 indirme)